Bu bölüm, prof. Wald ve diğerleri tarafından yazılan Bileşen tabanlı sonlu eleman yöntemiyle çelik birleşim tasarımı kitabından seçilmiş bir bölümdür. Bölüm, kaynak doğrulamasına odaklanmaktadır.
Açıklama
Bu bölümde, kanat plakası birleşimindeki köşe kaynağının bileşen tabanlı sonlu elemanlar yöntemi (CBFEM), bileşen yöntemi (CM) ile doğrulanmaktadır. Kanat plakası, açık kesitli HEB kolonuna kaynatılmıştır. Kanat plakasının yüksekliği 150 mm'den 300 mm'ye değiştirilmektedir. Plaka/kaynak, normal kuvvet, kesme kuvveti ve eğilme momenti ile yüklenmektedir.
Analitik model
Köşe kaynağı, çalışmada incelenen tek bileşendir. Kaynaklar, EN 1993-1-8:2005 Bölüm 4'e göre birleşimdeki en zayıf bileşen olacak şekilde tasarlanmıştır. Köşe kaynağının tasarım dayanımı Bölüm 4.1'de açıklanmaktadır. Ele alınan örneklere ve malzemeye ilişkin genel bakış Tab. 4.3.1'de verilmektedir. Üç yük durumu dikkate alınmıştır: normal kuvvet N, kesme kuvveti V ve eğilme momenti M. Boyutlarıyla birlikte birleşim geometrisi Şek. 4.3.1'de gösterilmektedir.
Kaynak normal kuvvet dayanımı hesabı
σ⊥2+3⋅(τ⊥2+τ∥2)≤βw⋅γM2fu
σ⊥=τ⊥=2σN=l⋅aN⋅21
τ∥=0
(2σN)2+3⋅(2σN)2≤βw⋅γM2fu
(l⋅aN⋅21)2+3⋅(ltw⋅aN⋅21)2≤βw⋅γM2fu
N≤βw⋅γM2⋅2fu⋅l⋅a
σ⊥≤γM2fu⋅ 0.9
N≤γM2fu⋅l⋅a⋅ 0.9 ⋅2
Burada:
a - kaynak boğaz kalınlığı
N - kirişe etkiyen normal kuvvet
l - toplam kaynak uzunluğu
βw - EN 1993-1-8 Tablo 4.1'den alınan korelasyon katsayısı
fu - birleştirilen daha zayıf parçanın nominal çekme dayanımı
γM2 - kaynaklar için kısmi güvenlik katsayısı
Kaynak eğilme dayanımı hesabı
σ⊥2+3⋅(τ⊥2+τ∥2)≤βw⋅γM2fu
σ⊥=τ⊥=2σN=WM⋅21
τ∥=0
(2σN)2+3⋅(2σN)2≤βw⋅γM2fu
(WM⋅21)2+3⋅(WM⋅21)2≤βw⋅γM2fu
M≤βw⋅γM2⋅2fu⋅W
σ⊥≤γM2fu⋅ 0.9
M≤γM2fu⋅W⋅ 0.9 ⋅2
Burada:
a - kaynak boğaz kalınlığı
W=41⋅a⋅l2 - kaynak plastik kesit modülü
M - kirişe etkiyen eğilme momenti
l - toplam kaynak uzunluğu
βw - EN 1993-1-8 Tablo 4.1'den alınan korelasyon katsayısı
fu - birleştirilen daha zayıf parçanın nominal çekme dayanımı
γM2 - kaynaklar için kısmi güvenlik katsayısı
Kaynak kesme dayanımı hesabı
σ⊥2+3⋅(τ⊥2+τ∥2)≤βw⋅γM2fu
σ⊥=τ⊥=0
τ∥=l⋅aV
3⋅(τ∥)2≤βw⋅γM2fu
3⋅(l⋅aV)2≤βw⋅γM2fu
V=βw⋅γM2⋅3fu⋅l⋅a
Burada:
a - kaynak boğaz kalınlığı
V - kirişe etkiyen kesme kuvveti
l - toplam kaynak uzunluğu
βw - EN 1993-1-8 Tablo 4.1'den alınan korelasyon katsayısı
fu - birleştirilen daha zayıf parçanın nominal çekme dayanımı
γM2 - kaynaklar için kısmi güvenlik katsayısı
Tab. 4.3.1.N Examples overview
Tab. 4.3.1.V Examples overview
Tab. 4.3.1.M Examples overview
Fig. 4.3.1 Joint geometry with dimensions
Sayısal model
CBFEM'deki kaynak bileşeni Genel teorik arka plan ve EN teorik arka plan bölümlerinde açıklanmaktadır. Kaynak modeli elastik-plastik malzeme diyagramına sahiptir ve gerilme yığılmaları kaynak uzunluğu boyunca yeniden dağıtılır.
Dayanım doğrulaması
CBFEM ile hesaplanan tasarım dayanımı, CM sonuçlarıyla karşılaştırılmaktadır. Karşılaştırma Tab. 4.3.2'de sunulmaktadır. Çalışma tek bir parametre için gerçekleştirilmiştir: kaynak uzunluğu, yani kanat plakasının yüksekliği ve üç yük durumu: normal kuvvet, kesme kuvveti ve eğilme momenti. Ek eğilme etkisini ihmal etmek amacıyla kesme kuvveti kaynak düzleminde uygulanmaktadır. Eğilme momenti kanat plakasının ucuna uygulanmaktadır. Kaynak uzunluğunun normal ve kesme kuvveti ile yüklenen kanat plakası birleşimlerinin tasarım dayanımına etkisi Şek. 4.3.2'de gösterilmektedir. Kaynak uzunluğu ile birleşimin eğilme momenti dayanımı arasındaki ilişki Şek. 4.3.3'te gösterilmektedir.
Tab. 4.3.2 Comparison of CBFEM and CM
CBFEM ve CM sonuçları karşılaştırılmış ve duyarlılık çalışması sunulmuştur. Kaynak uzunluğunun normal kuvvetle yüklenen kanat plakası birleşimindeki tasarım dayanımına etkisi Şek. 4.3.2'de, kesme kuvveti için Şek. 4.3.3'te ve eğilme momenti için Şek. 4.3.4'te gösterilmektedir. Çalışma, uygulanan tüm yük durumları için iyi bir uyum sergilemektedir.
Fig. 4.3.2 Parametric study of fin plate joint loaded by normal force
Fig. 4.3.3 Parametric study of fin plate joint loaded by shear force
Fig. 4.3.4 Parametric study of fin plate joint loaded by bending moment
CBFEM modelinin doğruluğunu göstermek amacıyla parametrik çalışmaların sonuçları, CBFEM ve CM tasarım dayanımlarını karşılaştıran bir diyagramda özetlenmiştir; bkz. Şek. 4.3.5. Sonuçlar, iki hesap yöntemi arasındaki farkın tüm durumlarda %10'dan az olduğunu göstermektedir.
Fig. 4.3.5 Verification of CBFEM to CM
Kıyaslama örneği
Girdiler
Kolon
S235 çeliği
HEB 400
Kanat plakası
Kalınlık tp = 15 mm
Yükseklik hp = 175 mm
Kaynak, çift köşe kaynağı, bkz. Şek. 4.3.6
Boğaz kalınlığı aw = 3 mm
Çıktılar
Saf eğilmede tasarım dayanımı MRd = 11,4 kNm
Fig. 4.3.6 Benchmark example for the welded fin plate joint