Detail uygulamasında donatı tanımı

Betonarme duvar elemanları için önceden tanımlanmış birkaç donatı türü mevcuttur:

• Çubuk grubu
• Hasır donatı
• Eğik donatı çubuğu
• Boşluk etrafında kafes 
• Yama mesnet/yük etrafında kafes
• Yama mesnet/yük etrafında askı donatısı

Betonarme kiriş elemanları için özel olarak bazı ek türler de mevcuttur:

• Kıvrık çubuklar
• Etriye grubu

Duvar ve kiriş elemanları arasındaki farkı daha iyi anlamak için Detail'de geometri türleri makalesine bakınız.

Şimdi türlere tek tek daha yakından bakalım.

Çubuk grubu

Çubukların ve şeklin tanımı

Bu öğeyi kullanarak donatı çubuğunun çapını, bir katmandaki çubuk sayısını (düzlem dışı yön), katman sayısını (düzlem içi yön) ve katmanlar arasındaki mesafeyi ayarlamanız gerekmektedir. Ayarların gösterildiği aşağıdaki şekle bakınız.

Çubukların şeklinin tanımı, ankraj kontrolü için önemlidir. Bu işlem şu şekillerde yapılabilir:

• İki nokta ile
• Dış hat veya boşluk kenarı üzerinde
• Birden fazla kenar üzerinde 
• Çoklu çizgi ile

Bu seçeneklerin kullanılması, çubukların çeşitli şekillerinin tanımlanmasında size yardımcı olabilir. Aşağıdaki pratik örneklere bakınız.

\[ \textsf{\textit{\footnotesize{Reinforcement defined by two points}}}\]

\[ \textsf{\textit{\footnotesize{Reinforcement defined on outline or opening edge}}}\]

\[ \textsf{\textit{\footnotesize{Reinforcement defined on more edges}}}\]

\[ \textsf{\textit{\footnotesize{Reinforcement defined by polyline}}}\]

Uygun ankraj türünün ayarlanması tasarım açısından büyük önem taşımaktadır. Bu konuda daha fazla bilgi edinmek için Sonlu eleman türleri makalesine bakınız.

Kenar üzerindeki konum

Çubuk grubunu dış hat veya boşluk kenarı üzerinde tanımlarken konumu ayarlamanın dört yolu vardır:

• Tam uzunluk
• Başlangıçtan kısmi kenar
• Sondan kısmi kenar
• Tam uzunluk ve uzatma

Ayrıca son seçenek olan Tam uzunluk ve uzatma için üç farklı ayar imkânı mevcuttur:

• Uzatma yok
• Dış kenara kadar uzatılmış
• Uzunluk kadar uzatılmış

Daha iyi bir açıklama için tüm seçenekler aşağıdaki görsellerde gösterilmektedir.

\[ \textsf{\textit{\footnotesize{Whole length}}}\]

\[ \textsf{\textit{\footnotesize{Part edge from beginning}}}\]

\[ \textsf{\textit{\footnotesize{Part edge from end}}}\]

\[ \textsf{\textit{\footnotesize{Extended up to outer edge}}}\]

\[ \textsf{\textit{\footnotesize{Extended by length}}}\]

Çubuk grubu tüm geometri türlerine uygulanabilir. Tüm seçenekleri ve olasılıkları anlamanın en iyi yolu uygulamayı açmak ve pratik örnekler üzerinde farklı yaklaşımları denemektir. Göründüğünden çok daha kolay! 

Hasır donatı

Hasır donatı kullanımı, donatıyı çubuk grubu ile tanımlamaya kıyasla daha hızlı modellemenize yardımcı olabilir. Bununla birlikte, bu yöntemin yalnızca projedeki duvar elemanlarına uygulanabileceğini unutmayınız.

Her iki yön için çap ve çubuklar arasındaki mesafeler ayrı ayrı ayarlanabilir. Konumu ana nokta ve koordinatlar kullanarak tanımlayabilir ve son olarak donatı eğimini belirleyebilirsiniz.

Eğik donatı çubuğu

Eğik çubukların kullanımı, her çubuğu elemanın birden fazla kenarı üzerinde tanımlamaya kıyasla donatıyı daha hızlı modellemenize yardımcı olabilir.

Duvar elemanlarında eğik çubuklar yalnızca boşluklar etrafında uygulanabilir. Birkaç parametrenin tanımlanması gerekmektedir.

İlk adım çubuk şeklini tanımlamaktır; yazılım iki tür ayrımı yapar: iki nokta ile tanımlanan düz çubuk veya kıvrık çubuk. 

Ardından ana elemanı (bu durumda boşluğu) tanımlamanız ve ana nokta, çubuğun uzunluğu ile son olarak açıyı belirlemeniz gerekmektedir.

Kiriş elemanı kullanarak bir yapı modellediğinizde, eğik çubuk tanımı yalnızca oyuklu uçlara veya boşluklara sahip yapılar için kullanılabilir. Koşullar temelde duvarlar için geçerli olanlarla aynıdır. 

Boşluk etrafında kafesler

Boşluk etrafındaki kafesler, her yapı türü için çokgen ile tanımlanan boşluklar dahil olmak üzere her boşluk için tanımlanabilir. Yine tüm temel parametrelerin ayarlanması gerekmektedir. Aşağıdaki görselde pratik bir örneğe bakınız. 

Yama mesnet/yük etrafında kafesler

Bu önceden tanımlanmış donatı türü, dairesel bir boşluk etrafındaki kafes ile aynıdır.

Yama mesnet/yük etrafında askı donatısı

Bu donatı türü, önceden tanımlanmış tipik bir donatı şeklini kullanmanıza olanak tanır. 

Kıvrık çubuklar

Bu tür eğik çubuklar, etriyeler yerine kesme kuvvetine karşı koymak amacıyla yaygın olarak kullanılmaktadır. Açıları sayesinde etriyelerden daha etkili olmaktadırlar. Kıvrık çubuklar yalnızca kiriş geometrisi türlerine uygulanabilir.

Gerekli ayarları aşağıdaki görselde görebilirsiniz.

Etriye grubu

Etriyeler yalnızca kiriş elemanlarına sahip yapılarda modellenebilir. Diğer tüm donatılarda olduğu gibi gerekli parametrelerin ayarlanması gerekmektedir.

Etriyenin kaç kollu olacağını tanımlayabilirsiniz; tek kollu, iki kollu vb. Ayrıca etriyeler arasındaki doğru mesafeyi ayarlamak da önemlidir. Bunu yapmanın birkaç yolu mevcuttur. Aşağıdaki görseldeki örneğe bakınız.

Son önemli adım, etriye ankrajının tanımlanmasıdır. Yazılım üç seçenek sunmaktadır:

• Standart kancalı etriyeler
• Standart kıvrımlı etriyeler
• Bindirmeli kollu kapalı etriyeler

\[ \textsf{\textit{\footnotesize{Standard hook}}}\]

\[ \textsf{\textit{\footnotesize{Standard bend}}}\]

\[ \textsf{\textit{\footnotesize{Overlapped branches}}}\]

Ankraj türlerinin ayrı ayrı tanımlanması için Sonlu eleman türleri makalesini okuyunuz.

Daha önce öğrendiğiniz üzere, etriyeler yalnızca kirişlerle modellenen yapılara uygulanabilir. Ancak, uçlarında tam aderans bulunan çubuk grubu kullanılarak diğer elemanlarda da simüle edilmesi mümkündür. Duvar içinde çubuk grubu kullanılarak modellenen kapalı etriye örneğine bakınız.

Son not: Donatıyı boşluk üzerinden veya kenarlar boyunca modellerseniz, çubuklar yazılım tarafından otomatik olarak kesilecektir. İlk şekilde çubuk grubunun tanımını görebilirsiniz.

İkinci şekilde ise donatı kesilmiş hâlde görülmektedir.